دکستروز همان گلوکز است که به دو صورت تولید میشود، یکی دکستروز مونوهیدرات که حاوی یک ملکول آب است و در مقابل دکستروز انهیدروس که هیچ ملکول آبی ندارد. هر دو شکل به صورت پودر کریستالی سفید با خلوص بالا در دسترس هستند. خصوصیات فیزیکی و شیمیایی دکستروز کریستالی باعث شده تا به عنوان یک ماده با ارزش در بسیاری از محصولات کاربرد داشته باشد.
کاربردهای دکستروز کریستالی در صنعت غذا بصورت زیر است:
صنعت بیکری، کانفکشنری واسنکها:
شیرینکنندگی مطلوب و ملایم
تخمیرپذیری بالا و یک منبع غذایی مناسب برای مخمر در خمیر نان
شرکت در واکنش میلارد به عنوان قند احیا کننده و ایجاد رنگ و بوی مطلوب در نان و کوکی
بهبود بافت و مرطوب کنندگی (حفظ رطوبت و افزایش ماندگاری بهدلیل برهمکنش گروههای هیدروکسیل با آب)
ایجاد احساس خنکی (بهدلیل گرماگیر بودن انحلال)
کنترل کریستالیزاسیون در آبنبات (با بهتأخیر انداختن تبلور مجدد ساکاروز)
بهبود تردی بیسکویت و تنظیم بافت کیک و شیرینی (با اثر بر رطوبت و ساختار)
کاربرد در شکلات (برای تنظیم شیرینی و تعادل طعمی)
برای کنترل تبلور، حفظ رطوبت، بهبود بافت و ظاهر براق در انواع پاستیل
بهبود طعم، بافت، ماندگاری و ویژگی های حسی آدامس
میوههای فراوری شده و کنسروها
شیرینکنندگی ملایم و مطلوب (بهدلیل شیرینی نسبی کمتر از ساکاروز)
بهبود طعم (با ایجاد تعادل شیرینی و اسیدیته)
ایجاد ظاهری درخشان در مربا (با کمک به شفافیت و کنترل کریستالیزاسیون)
کنترل فشار اسمزی و افزایش ماندگاری (با کاهش آب در دسترس)
ثبات طعم در طول مدت انبارداری (با پایداری فاز قندی)
کاربرد در ژله، سس و چاشنی (برای تنظیم شیرینی و تعادل طعمی)
محصولات لبنی و دسرهای یخی
کنترل رشد کریستالهای یخ (بهدلیل کاهش نقطه انجماد)
مرطوبکنندگی و بهبود بافت (بهدلیل برهمکنش با آب)
ایجاد شیرینی ملایم و مطلوب (با شیرینی نسبی کمتر از ساکاروز)
تنظیم فشار اسمزی و افزایش ماندگاری (با افزایش مواد محلول)
ثبات طعم در طول مدت ماندگاری (با پایداری فاز قندی)
تنظیم نقطه انجماد و بهبود نرمی و قابلیت اسکوپ شدن بستنی (با افزایش آب غیرمنجمد و اثر بر نقطه انجماد)
انواع نوشیدنیها (شامل نوشابههای انرژیزا، آب میوه، نوشیدنیهای ورزشی)
شیرینکنندگی و طعم ملایم (برای ایجاد شیرینی متعادل)
منبع انرژی در دسترس و مناسب جهت نوشیدنیهای انرژیزا (بهدلیل فراهمی سریع گلوکز)
بهبود طعم مخصوصا در ترکیب با دیگر شیرینکنندهها (با ایجاد تعادل حسی)
پایداری طعم در طول مدت ماندگاری (با ثبات ترکیب قندی)
کاربرد در نوشیدنیهای میوهای، غیرالکلی، و محصولات پودری (بهدلیل حلالیت بالا، تأمین سریع انرژی و قابلیت اختلاط مناسب)
فرآوردههای گوشتی
کربوهیدرات قابلتخمیر در تولید سوسیس و فرآوردههای گوشتی تخمیری
تأمین منبع کربن برای باکتریهای اسیدلاکتیک و کشتهای آغازگر
تسریع و کنترل فرآیند اسیدیشدن و کاهش pH محصول
بهبود طعم، عطر و ویژگیهای حسی فرآوردههای گوشتی تخمیری
کمک به کنترل میکروبی و افزایش ماندگاری از طریق کاهش pH
کمک به ایجاد و تثبیت رنگ و ویژگیهای مطلوب محصول در برخی فرمولاسیونها
سایر کاربردهای دکستروز:
ماده اولیه برای تهیه سوربیتول، مانیتول و صنایع تخمیری (بهعنوان ماده اولیه کربنی)
کاربرد در صنایع دارویی، تولید قرص و فرآوردههای دارویی از جمله سرمهای تزریقی
خوراک دام و محصولات تغذیهای حیوانات: کاربرد هدفمند در جیرههای ویژه، خوراک استارتر و شیر جایگزین (برای تأمین سریع گلوکز، هضمپذیری و حلالیت بالا)؛ همچنین استفاده در غذای حیوانات خانگی، تشویقی (برای بهبود خوشخوراکی و ویژگیهای بافتی).
کاربرد بهعنوان نرمکننده (پلاستیسایزر) در برخی فرمولهای رزینی (برای افزایش انعطافپذیری و کاهش سختی)
تولید پارچه مانند کتان یا نخهای پشمی (در برخی فرآیندهای رنگرزی)
کاربرد در رنگرزی ایندیگو و صنایع چرم (بهدلیل خاصیت احیاکنندگی)
استفاده در بتن به جهت افزایش زمان ماندگاری (با تأخیر در هیدراتاسیون و گیرش سیمان)
کاربرد در بازیابی و بازیافت برخی فلزات (بهعنوان عامل احیاکننده)
کاربرد در آفیینهسازی نقرهای با کاهش Ag⁺ به Ag⁰
کاربرد در تولید گلوکونیک اسید (بهعنوان سوبسترای قابل اکسید شدن)
عامل مرطوب کننده در تولید لوسیون، کرم و شامپوها (بهدلیل گروههای هیدروکسیل آبدوست)